پرتو درمانی چند جلسه است؟پرتو درمانی بهتر است یا شیمی درمانی

آخرین به‌روزرسانی در 2026-01-13 توسط گروه پزشکی ویستان

پرتو درمانی یکی از روش‌های رایج و مؤثر امروزی در درمان انواع مختلف سرطان‌ ها است که معمولاً برای از بین بردن سلول‌های سرطانی یا جلوگیری از رشد آن‌ها استفاده می‌شود. یکی از پرتکرارترین سوالات بیماران و خانواده‌ها این است که پرتو درمانی چند جلسه است ؟ و آیا تعداد جلسات آن برای همه افراد یکسان است یا خیر.

تعداد جلسات پرتو درمانی به عوامل مختلفی مانند نوع سرطان، محل تومور، مرحله بیماری و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. از طرفی بسیاری از افراد هنگام انتخاب روش درمانی، این سوال را هم مطرح می‌کنند که پرتو درمانی بهتر است یا شیمی درمانی و هرکدام چه مزایا و عوارضی دارند.

در صورتی که نیاز به اطلاعات بیشتر دارید و یا جهت مشاوره ورزرو وقت برای انجام انواع پرتو درمانی می توانید با ما تماس بگیرید : 02191090775

پرتو درمانی چند جلسه است؟

پاسخ به این سوال که پرتو درمانی چند جلسه است به شرایط هر بیمار بستگی دارد و عدد ثابتی برای همه افراد وجود ندارد. تعداد جلسات پرتو درمانی معمولاً توسط پزشک متخصص رادیوتراپی و بر اساس نوع سرطان، محل درگیری، اندازه تومور، هدف درمان (درمانی یا تسکینی) و وضعیت جسمی بیمار تعیین می‌شود.

به‌طور کلی، پرتو درمانی می‌تواند از چند جلسه محدود تا چندین هفته درمان روزانه متغیر باشد. در بسیاری از موارد، درمان به‌صورت ۵ جلسه در هفته (شنبه تا چهارشنبه) انجام می‌شود تا بدن فرصت ترمیم بین جلسات را داشته باشد.

در برخی سرطان‌ها، پرتو درمانی فقط برای کاهش درد یا کوچک کردن تومور استفاده می‌شود که در این شرایط تعداد جلسات کمتر خواهد بود. اما در درمان‌های قطعی، معمولاً تعداد جلسات بیشتر و منظم‌تر است.

تعداد جلسات پرتو درمانی بر اساس نوع درمان

نوع پرتو درمانی	تعداد جلسات پرتو درمانی	مدت زمان کل درمان
پرتو درمانی تسکینی	۱ تا ۱۰ جلسه	چند روز تا ۲ هفته
پرتو درمانی استاندارد	۱۵ تا ۳۰ جلسه	۳ تا ۶ هفته
پرتو درمانی با دوز بالا (IMRT / VMAT)	۲۰ تا ۳۵ جلسه	۴ تا ۷ هفته
پرتو درمانی بعد از جراحی	۲۰ تا ۳۰ جلسه	حدود ۵ تا ۶ هفته
پرتو درمانی استریوتاکتیک (SBRT)	۱ تا ۵ جلسه	کمتر از ۲ هفته

هر جلسه پرتو درمانی چقدر طول می‌کشد؟

اگرچه بسیاری می‌پرسند پرتو درمانی چند جلسه است، اما مدت زمان هر جلسه هم اهمیت دارد. هر جلسه پرتو درمانی معمولاً ۱۰ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد که بخش اصلی آن صرف تنظیم دستگاه و قرارگیری دقیق بیمار می‌شود و تابش اشعه فقط چند دقیقه زمان می‌برد.

Most patients get external radiation every day for five days a week. This goes on for three to seven weeks. So, they usually have 15 to 35 sessions

بیشتر بیماران هر روز و به مدت پنج روز در هفته تحت پرتودرمانی خارجی قرار می‌گیرند. این روند به مدت سه تا هفت هفته ادامه دارد. بنابراین، آنها معمولاً ۱۵ تا ۳۵ جلسه دارند.

به نقل از سایت : int.livhospital

پرتو درمانی بهتر است یا شیمی درمانی

اینکه پرتو درمانی بهتر است یا شیمی درمانی، یک پاسخ قطعی و یکسان برای همه بیماران ندارد؛ زیرا انتخاب روش درمان به نوع سرطان، مرحله بیماری، محل تومور و شرایط جسمی بیمار بستگی دارد. در بسیاری از موارد، پزشکان حتی از ترکیب پرتو درمانی و شیمی درمانی برای افزایش اثربخشی درمان استفاده می‌کنند.

به‌طور خلاصه، تفاوت اصلی این دو روش در نحوه اثرگذاری آن‌ها بر سلول‌های سرطانی است. پرتو درمانی به‌صورت موضعی عمل می‌کند، در حالی که شیمی درمانی یک درمان سیستمیک محسوب می‌شود و کل بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در جدول زیر به مقایسه این دو روش پرداخته ایم:

ویژگی	پرتو درمانی	شیمی درمانی
نحوه اثرگذاری	موضعی (فقط ناحیه درگیر)	سیستمیک (کل بدن)
تعداد جلسات	بسته به شرایط، معمولاً ۱ تا ۳۵ جلسه	به‌صورت دوره‌ای (چند سیکل)
عوارض شایع	خستگی، التهاب پوست، عوارض موضعی	تهوع، ریزش مو، ضعف سیستم ایمنی
مدت زمان هر جلسه	حدود ۱۰ تا ۳۰ دقیقه	چند ساعت در هر نوبت
هدف درمان	از بین بردن یا کوچک کردن تومور موضعی	نابودی سلول‌های سرطانی در کل بدن

چه زمانی پرتو درمانی گزینه بهتری است؟

در بسیاری از موارد که بیماران می‌پرسند پرتو درمانی چند جلسه است و آیا نسبت به شیمی درمانی انتخاب بهتری محسوب می‌شود، پاسخ پزشک به شرایط زیر بستگی دارد. پرتو درمانی معمولاً گزینه مناسب‌تری است اگر:

• تومور موضعی و محدود باشد
• سرطان هنوز به سایر اندام‌ها گسترش نیافته باشد
• هدف درمان، کنترل یا نابودی تومور در یک ناحیه مشخص باشد
• بیمار توان تحمل عوارض شیمی درمانی را نداشته باشد

چه زمانی شیمی درمانی مؤثرتر است؟

شیمی درمانی معمولاً در شرایط زیر اولویت دارد:

• سرطان به بخش‌های مختلف بدن متاستاز داده باشد
• نیاز به درمان همزمان چند ناحیه وجود داشته باشد
• قبل یا بعد از پرتو درمانی برای افزایش اثربخشی استفاده شود

آیا می‌توان از هر دو روش همزمان استفاده کرد؟

بله. در بسیاری از پروتکل‌های درمانی، پزشکان از شیمی‌درمانی همزمان با پرتو درمانی استفاده می‌کنند. در این روش، شیمی درمانی باعث افزایش حساسیت سلول‌های سرطانی به اشعه می‌شود و نتیجه درمان بهتر خواهد بود، اگرچه ممکن است عوارض نیز کمی بیشتر شود.

پرتو درمانی برای چه بیماری هایی است؟

پرتو درمانی یکی از روش‌های اصلی درمان در پزشکی است که بیشترین کاربرد آن در درمان انواع سرطان‌ها دیده می‌شود. بسیاری از بیمارانی که می‌پرسند پرتو درمانی چند جلسه است، در ابتدا می‌خواهند بدانند آیا بیماری آن‌ها اصلاً با پرتو درمانی قابل درمان است یا خیر. خوشبختانه، این روش درمانی برای طیف وسیعی از بیماری‌ها، به‌ویژه سرطان‌ها، کاربرد دارد.

پرتو درمانی در درمان بسیاری از سرطان‌ها نقش کلیدی دارد، از جمله:

• سرطان پستان
• سرطان پروستات
• سرطان ریه
• سرطان‌های سر و گردن
• سرطان مغز و تومورهای سیستم عصبی
• سرطان دهانه رحم و رحم
• سرطان روده بزرگ و راست‌روده
• سرطان مری
• سرطان پوست
• سرطان مثانه

در این سرطان‌ها، تعداد جلسات پرتو درمانی بسته به نوع و مرحله بیماری متفاوت است و پاسخ به این سوال که پرتو درمانی چند جلسه است دقیقاً بر اساس همین عوامل تعیین می‌شود.

پرتو درمانی برای بیماری‌های غیرسرطانی

اگرچه کاربرد اصلی پرتو درمانی در سرطان‌هاست، اما در برخی موارد خاص برای بیماری‌های غیرسرطانی نیز استفاده می‌شود، از جمله:

• تومورهای خوش‌خیم مغزی
• ناهنجاری‌های عروقی (AVM)
• برخی بیماری‌های چشمی خاص
• رشد غیرطبیعی بافت‌ها در شرایط خاص پزشکی

این نوع درمان‌ها معمولاً با دوز پایین‌تر و تعداد جلسات کمتر انجام می‌شوند.

بیشتر بخوانید : عوارض شیمی درمانی از جلسه چندم شروع می شود؟

عوارض پرتو درمانی برای اطرافیان

یکی از نگرانی‌های رایج خانواده بیماران این است که آیا پرتو درمانی می‌تواند برای اطرافیان خطرناک باشد یا خیر. به‌طور کلی باید گفت پرتو درمانی برای اطرافیان خطری ندارد و افرادی که با بیمار زندگی می‌کنند، در معرض اشعه مضر قرار نمی‌گیرند.

در پرتو درمانی خارجی که شایع‌ترین نوع درمان است، اشعه فقط در زمان حضور بیمار زیر دستگاه تابش داده می‌شود و پس از پایان جلسه، هیچ‌گونه اشعه‌ای در بدن بیمار باقی نمی‌ماند.

آیا بیمار بعد از پرتو درمانی برای دیگران خطرناک است؟

در اغلب موارد پاسخ خیر است. بیمار پس از پایان هر جلسه پرتو درمانی می‌تواند بدون نگرانی با خانواده، کودکان و حتی زنان باردار در تماس باشد. تنها در موارد خاص مانند برخی روش‌های پرتو درمانی داخلی (براکی‌تراپی) ممکن است پزشک توصیه‌های موقتی برای محدود کردن تماس ارائه دهد.

نوع پرتو درمانی	آیا برای اطرافیان خطر دارد؟	توضیحات
پرتو درمانی خارجی	❌ خیر	اشعه پس از پایان جلسه در بدن باقی نمی‌ماند
پرتو درمانی تسکینی	❌ خیر	تماس با بیمار کاملاً ایمن است
براکی‌تراپی موقت	⚠️ بسیار محدود	ممکن است تماس کوتاه‌مدت محدود شود
براکی‌تراپی دائمی	⚠️ نادر	رعایت فاصله برای مدت کوتاه توصیه می‌شود
پرتودرمانی با دوز بالا	❌ خیر	اطرافیان در معرض اشعه قرار نمی‌گیرند

هزینه پرتو درمانی چقدر است؟

هزینه پرتو درمانی در ایران عدد ثابتی ندارد و به عوامل مختلفی بستگی دارد. به‌طور کلی، هزینه پرتو درمانی در ایران نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر پایین‌تر است و در مراکز دولتی، بخش قابل‌توجهی از هزینه توسط بیمه پوشش داده می‌شود. با این حال، نوع مرکز درمانی (دولتی یا خصوصی) و تکنولوژی مورد استفاده می‌تواند اختلاف هزینه قابل توجهی ایجاد کند.

بصورت کلی هزینه پرتو درمانی در کشور ما در سال 1404 به صورت جدول زیر بوده است:

نوع مرکز یا درمان	هزینه تقریبی
هر جلسه پرتو درمانی در مراکز دولتی	حدود ۲۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان
هر جلسه پرتو درمانی در مراکز خصوصی	حدود ۱ تا ۳ میلیون تومان
کل دوره درمان در مراکز دولتی	حدود ۳ تا ۱۰ میلیون تومان
کل دوره درمان در مراکز خصوصی	حدود ۱۵ تا ۴۰ میلیون تومان
پرتو درمانی با تکنولوژی پیشرفته	بالاتر از درمان‌های معمول

مراقبت های بعد از پرتو درمانی

رعایت مراقبت‌های بعد از پرتو درمانی نقش مهمی در کاهش عوارض و افزایش اثربخشی درمان دارد توجه به توصیه‌های پزشکی می‌تواند به بهبود سریع‌تر و حفظ کیفیت زندگی کمک کند.

مراقبت‌ها ممکن است بسته به ناحیه‌ای که تحت درمان قرار گرفته متفاوت باشد، اما برخی نکات به‌صورت عمومی برای بیشتر بیماران توصیه می‌شود.

نوع مراقبت	توصیه‌های مهم
مراقبت پوستی	شست‌وشو با آب ولرم، عدم خاراندن پوست، استفاده از کرم تجویز شده، پرهیز از آفتاب مستقیم
تغذیه	مصرف مایعات کافی، غذاهای سبک و مقوی، میوه و سبزی تازه، پرهیز از غذاهای چرب و تند
استراحت و خواب	خواب منظم، استراحت کافی، اجتناب از خستگی بیش از حد
فعالیت بدنی	پیاده‌روی سبک، پرهیز از فعالیت‌های سنگین، افزایش تدریجی تحرک
مصرف دارو	مصرف منظم داروهای تجویز شده، خودداری از مصرف خودسرانه دارو یا مکمل
مراقبت روانی	حفظ آرامش، کاهش استرس، دریافت حمایت عاطفی از خانواده
پیگیری پزشکی	مراجعه منظم به پزشک، انجام آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های لازم
پرهیزهای مهم	عدم استفاده از کرم یا داروی غیرمجاز، پرهیز از سیگار و الکل

نکته مهم : برخی عوارض پرتو درمانی ممکن است چند هفته پس از پایان جلسات ظاهر شوند، بنابراین حتی بعد از اتمام درمان نیز رعایت این مراقبت‌ها ضروری است و در صورت مشاهده علائم غیرعادی باید به پزشک اطلاع داده شود.

جمع بندی

پرتو درمانی یکی از روش‌های مؤثر و پرکاربرد در درمان بسیاری از بیماری‌ها، به‌ویژه انواع سرطان است. پاسخ به این سوال که پرتو درمانی چند جلسه است برای هر بیمار متفاوت بوده و به عواملی مانند نوع بیماری، محل تومور، هدف درمان و وضعیت جسمی فرد بستگی دارد.

در این مقاله بررسی کردیم که پرتو درمانی برای چه بیماری‌هایی استفاده می‌شود، تفاوت آن با شیمی درمانی چیست، هزینه پرتو درمانی در ایران چگونه محاسبه می‌شود و چه مراقبت‌هایی بعد از پایان جلسات باید رعایت شود. همچنین توضیح دادیم که پرتو درمانی برای اطرافیان خطری ایجاد نمی‌کند و رعایت توصیه‌های پزشکی می‌تواند عوارض آن را به حداقل برساند.

در نهایت، بهترین راه برای تعیین تعداد جلسات، انتخاب روش درمان و برآورد هزینه، مشورت با پزشک متخصص رادیوتراپی است. آگاهی و داشتن اطلاعات درست به بیمار کمک می‌کند با آرامش بیشتری مسیر درمان را طی کند و تصمیم آگاهانه‌تری بگیرد.