آخرین بهروزرسانی در 2026-01-13 توسط گروه پزشکی ویستان
این مقاله توسط گروه پزشکی ویستان بررسی و از نظر علمی تأیید شده است.
وقتی صحبت از مشکلات غده پاراتیروئید میشود، یکی از روشهایی که پزشکان برای بررسی دقیق آن استفاده میکنند، اسکن پاراتیروئید است. این اسکن به پزشک کمک میکند تا محل غدد پاراتیروئید را پیدا کند و اگر مشکلی مثل فعالیت زیاد یا غیرطبیعی وجود داشته باشد، آن را بهتر تشخیص دهد. انجام این اسکن ساده است و معمولاً بدون درد انجام میشود، اما آگاهی از روند انجام آن و مراقبتهایی که بعد از اسکن باید رعایت شوند، میتواند خیال شما را راحتتر کند. در این مقاله میخواهیم ببینیم اسکن پاراتیروئید چگونه انجام میشود و بعد از آن چه نکاتی را باید رعایت کنید تا مشکلی پیش نیاید.
اسکن پاراتیروئید چگونه است؟
اسکن پاراتیروئید یک روش تصویربرداری پزشکی است که برای بررسی وضعیت غدد پاراتیروئید به کار میرود. این غدد کوچک در پشت تیروئید قرار دارند و نقش مهمی در تنظیم سطح کلسیم خون دارند. زمانی که پزشک مشکوک باشد که یکی از این غدد بیشفعال است یا توموری دارد، اسکن پاراتیروئید درخواست میشود.
در این روش، ابتدا مقدار کمی از یک ماده رادیواکتیو بیضرر به بدن تزریق میشود. این ماده معمولاً وارد جریان خون شده و بهطور خاص جذب غدد پاراتیروئید میشود. بعد از حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، تصویربرداری با دستگاهی به نام گاما کمرا (Gamma Camera) انجام میشود. این دستگاه بدون تماس مستقیم با بدن، تصویری دقیق از محل غدد و میزان فعالیت آنها تهیه میکند.
گاهی اوقات، برای گرفتن تصاویر بهتر، ممکن است چند مرحله تصویربرداری در فواصل زمانی مشخص انجام شود (مثلاً یک تصویر بلافاصله و یکی دیگر ۲ تا ۳ ساعت بعد). کل فرآیند معمولاً بین ۱ تا ۳ ساعت زمان میبرد، اما درد یا ناراحتی خاصی برای بیمار ندارد.
در صورتی که در خصوص انواع اسکن هسته ای نیاز به دریافت اطلاعات بیشتر و یا پاسخ به سوال خاصی را دارید می توانید با مشاوران ما در مرکز درمانی ویستان با شماره تلفن 02191090775 تماس بگیرید.
بیشتر بخوانید : مراکز پزشکی هسته ای طرف قرار داد با بیمه
اسکن پاراتیروئید برای چیست؟
اسکن پاراتیروئید یک روش تشخیصی است که پزشک برای بررسی عملکرد غدد پاراتیروئید از آن استفاده میکند. این غدد در تنظیم مقدار کلسیم و فسفر بدن نقش مهمی دارند. گاهی ممکن است یکی از این غدد بیشفعال شود (هایپرپاراتیروئیدیسم) یا تودهای در آن شکل بگیرد. در چنین شرایطی، پزشک با استفاده از اسکن پاراتیروئید میتواند محل دقیق غده مشکلدار را پیدا کرده و تصمیم بگیرد که آیا نیاز به جراحی یا درمان خاصی هست یا نه.
این اسکن معمولاً زمانی توصیه میشود که آزمایش خون، سطح غیرطبیعی کلسیم یا هورمون پاراتورمون (PTH) را نشان دهد. تصویربرداری با اسکن به پزشک کمک میکند تا منبع این اختلال را دقیقتر مشخص کند.
در جدول زیر کاربردهای اسکن پاراتیروئید را بصورت جامع بیان کرده ایم:
| کاربرد | توضیح |
|---|---|
| تشخیص هایپرپاراتیروئیدیسم اولیه | بررسی بیشفعالی یکی از غدد پاراتیروئید که باعث افزایش سطح کلسیم خون میشود. |
| شناسایی آدنوم پاراتیروئید | کمک به پیدا کردن توده یا غدهی غیرطبیعی در پاراتیروئید. |
| تعیین محل غده پاراتیروئید قبل از جراحی | برای جراح مهم است که بداند دقیقاً کدام غده مشکل دارد تا جراحی با دقت بیشتری انجام شود. |
| بررسی عملکرد غدد در بیماریهای تیروئید و پاراتیروئید | در مواردی که همزمان مشکلات تیروئید و پاراتیروئید وجود دارد، اسکن میتواند عملکرد هرکدام را بهطور جداگانه نشان دهد. |
| بررسی عود بیماری بعد از جراحی | اگر پس از برداشتن غده باز هم علائم بیماری باقی مانده باشد، اسکن میتواند به تشخیص علت کمک کند. |
مراقبت بعد از اسکن پاراتیروئید
اسکن پاراتیروئید یک روش تصویربرداری غیرتهاجمی و کمخطر است، اما رعایت چند نکته ساده بعد از انجام آن میتواند به دفع سریعتر ماده رادیواکتیو از بدن و کاهش هرگونه احتمال عوارض کمک کند. این مراقبتها معمولا خیلی پیچیده نیستند، اما بهتر است بیمار آنها را جدی بگیرد تا مشکلی پیش نیاید و روند بهبودی بهتر طی شود.
| مراقبت | توضیح |
|---|---|
| نوشیدن آب زیاد | مصرف آب فراوان در چند ساعت اول بعد از اسکن کمک میکند ماده رادیواکتیو سریعتر از طریق ادرار از بدن خارج شود. |
| تخلیه منظم مثانه | بهتر است تا چند ساعت اول مثانه را بهموقع خالی کنید تا تجمع ماده رادیواکتیو در بدن کاهش پیدا کند. |
| پرهیز از تماس نزدیک با نوزادان و زنان باردار | تا ۲۴ ساعت پس از اسکن، بهتر است فاصلهی خود را با نوزادان و خانمهای باردار حفظ کنید، چون بدن مقدار بسیار کمی پرتو ساطع میکند. |
| استراحت در صورت احساس خستگی | بعضی افراد ممکن است بعد از اسکن احساس خفیف خستگی کنند که با کمی استراحت برطرف میشود. |
| پیگیری با پزشک | اگر پزشک دستور آزمایش یا بررسی بیشتر داده، حتماً طبق زمانبندی پیگیری شود تا مراحل درمان ادامه پیدا کند. |
اسکن سستامیبی پاراتیروئید
یکی از روشهای دقیق برای بررسی عملکرد غدد پاراتیروئید، اسکن سستامیبی پاراتیروئید است. این اسکن نوعی تصویربرداری پزشکی است که با استفاده از یک ماده رادیواکتیو به نام تکنسیوم-۹۹ ام سستامیبی (Tc-99m sestamibi) انجام میشود.
این ماده پس از تزریق وارد خون میشود و بهطور خاص در غدد پاراتیروئیدِ بیشفعال یا دارای توده، تجمع پیدا میکند. دستگاهی به نام گاما کمرا، این تجمع را شناسایی کرده و تصویری از آن تهیه میکند. به همین دلیل، این روش برای تشخیص دقیق آدنوم پاراتیروئید (توده خوشخیم) یا هایپرپاراتیروئیدیسم اولیه بسیار کاربرد دارد.
مراحل انجام اسکن سستامیبی پاراتیروئید:
- تزریق ماده رادیواکتیو سستامیبی به رگ (معمولاً از طریق بازو)
- انتظار حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه برای جذب ماده در بافتها
- تصویربرداری اولیه با دستگاه گاما کمرا
- انتظار مجدد (حدود ۱ تا ۲ ساعت)
- تصویربرداری دوم برای مقایسه جذب اولیه و باقیمانده
این دو مرحله تصویربرداری به پزشک کمک میکند تا تفاوت بین غده طبیعی و غیرطبیعی را تشخیص دهد.
مزایای اسکن سستامیبی پاراتیروئید:
- غیرتهاجمی و بدون درد
- دقیق در تشخیص محل غده مشکلدار
- کمک به برنامهریزی جراحی دقیق
- قابل انجام در مدت زمان نسبتاً کوتاه (۲ تا ۳ ساعت)
بیشتر بخوانید : مراکز پزشکی هسته ای طرف قرار داد با بیمه تامین اجتماعی
عوارض اسکن هسته ای پاراتیروئید برای اطرافیان
یکی از سوالهای رایج بعد از انجام اسکن هستهای پاراتیروئید این است که آیا این نوع تصویربرداری برای اطرافیان بیمار، بهویژه کودکان و زنان باردار، خطر دارد یا نه؟
در پاسخ باید گفت: مقدار ماده رادیواکتیوی که در این نوع اسکن به بیمار تزریق میشود، بسیار کم و کنترلشده است. با این حال، چون بدن بیمار تا چند ساعت پس از تزریق مقدار بسیار کمی پرتو ساطع میکند، توصیه میشود که برخی نکات احتیاطی رعایت شود—بهویژه در ۲۴ ساعت اول بعد از اسکن.
به طور کلی مراقبت های بعد از اسکن پاراتیروئید به صورت زیر می باشد:
| مورد | توضیح |
|---|---|
| کودکان و نوزادان | بهتر است تا ۲۴ ساعت بعد از اسکن، فاصلهی نزدیک (کمتر از ۱ متر) با کودکان و نوزادان کمتر باشد. |
| زنان باردار | در صورت امکان، از تماس نزدیک با خانمهای باردار تا یک روز خودداری شود. این موضوع صرفاً جهت احتیاط است. |
| استفاده مشترک از وسایل | مشکلی ندارد، اما شستوشوی دقیق دستها و ظروف شخصی بیمار توصیه میشود. |
| نزدیکی و خوابیدن کنار دیگران | بهتر است در ۱۲ تا ۲۴ ساعت اول، در صورت امکان، کمی فاصله هنگام خواب یا استراحت رعایت شود. |
| تماس روزمره | فعالیتهای معمول مانند صحبت کردن، راه رفتن یا نشستن کنار دیگران (در فاصله معقول) مشکلی ایجاد نمیکند. |
سوالات رایج درباره اسکن پاراتیروئید
آیا اسکن پاراتیروئید درد دارد؟
اسکن پاراتیروئید یک روش غیرتهاجمی و بدون درد است. تنها چیزی که ممکن است احساس کنید، تزریق ماده رادیواکتیو است که معمولاً بدون درد است و مانند سایر تزریقها در بدن انجام میشود.
چقدر طول میکشد تا نتیجه اسکن پاراتیروئید آماده شود؟
معمولاً نتیجه اسکن بلافاصله بعد از انجام تصویربرداری به پزشک ارائه میشود. با این حال، ممکن است برخی پزشکان نیاز به بررسی دقیقتر داشته باشند که ممکن است چند روز زمان ببرد.
آیا برای انجام اسکن پاراتیروئید نیاز به آمادگی خاصی هست؟
معمولاً نیازی به آمادگی ویژهای نیست. اما ممکن است پزشک از شما بخواهد که حداقل چند ساعت قبل از اسکن چیزی نخورید یا مصرف برخی داروها را متوقف کنید.
آیا اسکن پاراتیروئید ایمن است؟
بله، اسکن پاراتیروئید یک روش ایمن است. میزان تابش رادیواکتیو در این اسکن بسیار کم است و برای بیشتر افراد خطرناک نیست. با این حال، ممکن است برای زنان باردار یا کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، احتیاطهایی توصیه شود.
آیا پس از اسکن نیاز به استراحت است؟
معمولاً پس از اسکن نیازی به استراحت خاصی نیست. اگر احساس خوبی دارید، میتوانید به فعالیتهای روزانه خود ادامه دهید. با این حال، در صورت احساس خستگی یا ناراحتی، استراحت میتواند کمککننده باشد.
نتیجهگیری
اسکن پاراتیروئید یک روش پیشرفته و دقیق برای شناسایی مشکلات غدد پاراتیروئید است که میتواند به تشخیص بهموقع و درمان مؤثرتر بیماریها کمک کند. با استفاده از این اسکن، پزشکان قادرند مشکلاتی مانند بیشفعالی غدد پاراتیروئید، آدنومها و دیگر اختلالات مرتبط با این غدد را با دقت شناسایی کنند. این روش غیرتهاجمی و کمخطر است و معمولاً هیچ عوارضی برای بیمار به همراه ندارد. با این حال، رعایت مراقبتهای خاص پس از اسکن، بهویژه برای اطرافیان، به شما کمک میکند که از هرگونه نگرانی احتمالی جلوگیری کنید و از نتایج دقیقتری برخوردار شوید.
در مرکز تخصصی ویستان، انواع اسکن هستهای، از جمله اسکن پاراتیروئید، با استفاده از دستگاههای پیشرفته و تحت نظر پزشکان متخصص انجام میشود. تیم پزشکی ما با تجربه و مهارت در این زمینه، بهترین خدمات تشخیصی را برای شما فراهم میکند تا سلامتی شما به بهترین شکل حفظ شود.
برای دریافت مشاوره و تعیین وقت، با ما تماس بگیرید و از خدمات حرفهای مرکز ویستان بهرهمند شوید. شماره تلفن 02191090775
